De Puerta de Alcalá, uitgelegd

Een poort op de weg naar Alcalá

De Puerta de Alcalá was een poort in de voormalige stadsmuren van Filips IV, en haar naam komt van de oude weg van Madrid naar het stadje Alcalá de Henares. Rond 1774 gaf koning Karel III Francesco Sabatini de opdracht een monumentale poort te bouwen waar een verbrede weg doorheen zou lopen, ter vervanging van een oudere, kleinere poort die nabij stond. Ze werd ingehuldigd in 1778, het jaar dat in Romeinse cijfers op de centrale plaquette staat vermeld.

Een stad die hier eindigde

Wikipedia beschrijft Madrid in de late 18e eeuw als nog steeds een wat grauwe stad, omringd door middeleeuwse muren. Karel III wilde een monumentale toegangspoort aan de oostkant van de stad, en dat werd de Puerta de Alcalá. De poort staat waar de stad ooit ophield. Vandaag is het plein een knooppunt in plaats van een grens, maar voor de steen is het makkelijk om je de rand van de stad voor te stellen.

Steen en beeldhouwwerk

Wikipedia beschrijft de ornamenten als gebeeldhouwd door Francisco Gutiérrez en Roberto Michel, vervaardigd uit witte steen uit Colmenar, terwijl de belangrijkste architecturale elementen van Segovia-graniet zijn. De centrale plaquette vermeldt rege carolo iii anno mdcclxxviii, de naam van de koning en het jaar in Romeinse cijfers. Kanonskogels troffen ooit de poort, en de sporen zijn nog steeds zichtbaar. Let de volgende keer dat je er langs komt op de putjes in de steen.

Het plein eromheen

De Plaza de la Independencia is een centrale rotonde. De Calle de Alcalá loopt er van oost naar west doorheen, hoewel de straat niet door het monument gaat, en het plein is het beginpunt van de Calle de Alfonso XII, de Calle de Serrano en de Calle de Salustiano Olózaga. De Paseo de México loopt ervandaan het Retiro-park in. De poort en het plein werden gebouwd in 1778, maar de huidige vorm van het plein dateert uit 1869, en het wordt grotendeels omringd door gebouwen uit het late 19e en vroege 20e eeuw.

Een symbool van Madrid

Wikipedia noemt de poort een van de belangrijkste symbolen van de stad en zegt dat ze wel eens beschreven is als een tweede kilometer nul binnen Madrid. Ze maakt deel uit van het UNESCO-werelderfgoed Paseo del Prado en Buen Retiro. In 1985 maakten de Spaanse zangers Ana Belén en Víctor Manuel een lied genaamd La Puerta de Alcalá populair, een van hun grootste hits, waardoor het monument nog lang in de oren van de stad bleef klinken nadat de steen allang geen poort meer was.

Verhalen die de steen met zich meedraagt

De Calle de Alcalá was een cañada real, een route voor de seizoensgebonden veetrek, waardoor schaapskuddes ooit door de poort trokken; deze praktijk is nu in onbruik. In 2001, toen Madrid Wereldboekenhoofdstad was, werden er tuinen rond het monument aangelegd en werd er nachtverlichting geïnstalleerd, waardoor de poort na het vallen van de duisternis oplicht. Het plein is dus tegelijk een oude route, een ceremoniële toegangspoort en een modern verkeerseiland.

Het zien vanuit de kamer

De toerismeboard plaatst Flamenco de Leones pal bij de poort, en op de boekingspagina staat dat u de Puerta de Alcalá kunt bewonderen vanaf uw zitplaats. Daarom leest een bezoek daar anders dan in een zijstraat: de geschiedenis op deze pagina bevindt zich buiten het raam. Als u vroeg aankomt, wandel dan rond de rotonde en bekijk de poort van elke kant voordat u naar binnen gaat.

Lees verder: Er naartoe gaan en wat u kunt verwachten